Dierenrechten en uw voeding

Met de woorden van de dierenrechtenbeweging

“Het is ons uiteindelijk niet te doen om ‘traditioneel ambachtelijke’ of ‘extensieve’ varkens- of kippenbedrijven, waar de dieren een zogenaamd gelukkiger leven leiden, maar om de vervanging van de hele vleesindustrie door een diergebruiksvrije productie en consumptie van voeding.”

GAIA, Brochure Vrijdier

“Eet eiloze gebakjes.”

GAIA, Brochure Vrijdier

“Vlees is moord!”

Slogan GAIA & PeTA, betoging Nieuwpoort, februari 1995

Tot de kern van de zaak

Terminologie

Vlees wordt in de woordenschat en in de teksten van de DR-beweging vervangen door de term ‘lijk’. Een geslachte koe wordt een ‘vermoorde’ koe, de moderne boerderij een ‘concentratiekamp’. In slachthuizen grijpt dagelijks de ‘holocaust’ plaats.

De vergelijking met concentratiekampen is een belediging voor personen die ooit naar een dergelijk oord werden afgevoerd. Het is de vraag of mensen die deze termen gebruiken wel goed beseffen wat ze betekenen. Zo’n woordgebruik spreekt boekdelen over hun gedachtengang. Wat ook opvalt: wanneer een dier een ander dier doodt, wordt dat niet als ‘moord’ omschreven.

Vegetarisme

Morele argumenten schieten vaak tekort. Toch wil de DR-beweging de consument overtuigen van het eigen gelijk. Een vegetarische leefwijze zou veel beter zijn voor de gezondheid.

Maar tijdens de 25ste editie van Medec, het Salon van de Geneeskunde in Parijs (1997), hoorde je de waarschuwing dat een vegetarische leefwijze toch niet zo gezond is. Ze houdt risico’s in op ijzertekort en gebrek aan vitamines en calcium. Sommige studies tonen aan dat bij vegetariërs ziekten van hart- en bloedvaten veel minder voorkomen, maar over de resultaten van die studies bestaat geen eensgezindheid. Vegetarisme vormt namelijk één aspect van een levenswijze die niet alleen vlees, maar ook alcohol en tabak weert. Bij studies die wél rekening houden met alcohol en tabak vallen verschillen tussen een vegetarisch en een niet-vegetarisch dieet weg, zo kon je horen op het congres.

Veganisme

De eiwitten van dierlijke oorsprong zijn van een hogere kwaliteit dan die van plantaardige oorsprong. Vlees en andere dierlijke producten bieden ook een betere bron van essentiële aminozuren dan de meeste plantaardige producten. Veganisten die alle eetwaren van dierlijke oorsprong weren hebben een zeer grondige kennis van de samenstelling van hun voedingsproducten nodig om doeltreffende combinaties te vinden.

Dat dit niet zo evident is, bleek uit een recente studie (1995) in Groot-Brittannië waar DRO’s al langer de publieke opinie beïnvloeden. “Ouders beseffen niet dat door het simpel uitsluiten van vlees, de gezondheid van het kind in gevaar kan komen. Bloedarmoede leidt tot een vertraagde ontwikkeling van het kind. Hoewel de ziekte kan worden genezen, kunnen de gevolgen niet helemaal worden uitgewist. Kinderen van vijf, zes tot zeven jaar kunnen een onomkeerbare achterstand op hun klasgenootjes oplopen,” aldus de studie.

Hongersnood

DRO’s proberen mensen die vlees eten met een schuldgevoel op te zadelen door ze medeverantwoordelijk te stellen voor de hongersnood in de wereld. Eén hectare bewerkte grond waarop groenten worden gekweekt bezorgt 12 personen de nodige proteïnen. Diezelfde oppervlakte gebruikt voor veeteelt kan maar 2 personen voeden. Op het eerste gezicht een ijzersterk argument ware het niet dat men vergeet te vermelden dat niet alle grond geschikt is voor landbouwgewassen.

Op vele gronden kan wel ruwvoeder (o.a. gras) gekweekt worden. Dat ruwvoeder is niet verteerbaar voor de mens maar wordt door herkauwers (koeien en schapen) omgezet tot voor de mens bruikbare eiwitten (vlees en melk). Zo is 50% van de landbouwgrond in België niet geschikt voor landbouwgewassen die direct ten goede komen van de mens, maar wel voor gewassen geschikt voor de veeteelt. In halfwoestijngebieden, de steppe en de toendra kan de mens trouwens enkel overleven door herkauwers die voor hem onverteerbare ruwstof omzetten in verteerbare eiwitten. Is diegene wie mensen die vlees eten de schuld geeft van de honger in de wereld wel fundamenteel eerlijk?

Melk

Wetenschappelijk is onomstotelijk bewezen dat een tekort aan zuivelproducten in het voedingspatroon de kansen op osteoporose (broze botten) aanzienlijk verhoogt. Onderzoek wijst uit dat liefst één op drie vrouwen na de menopauze vroeg of laat breuken oploopt door osteoporose. Bij oudere mensen betekent zo’n breuk vaak het begin van afhankelijkheid die uiteindelijk tot verblijf in een instelling kan leiden.

De eerste en meest voor de hand liggende preventieve maatregel tegen osteoporose bestaat hierin: zorg ervoor dat opgroeiende kinderen zoveel mogelijk zuivelproducten gebruiken, want die vormen de meest efficiënte calciumbronnen. Groenten, fruit en granen leveren wel een goede aanvulling als calciumbronnen, maar kunnen de zuivelproducten niet vervangen. Bovendien is melk een volwaardige bron van aminozuren. Hoewel melk bijna een perfecte voeding is, zoeken activisten toch nog uitvluchten om dat te ontkennen. Hoezeer deze mensen wel gedreven zijn in het promoten van hun visie bewijst de recente actie in Duitsland tegen roomijs.

Honing en eieren

PeTA, de grootste DRO en bron van inspiratie voor talrijke andere DRO’s vindt ook dat we geen honing mogen eten, geen eieren mogen nuttigen of alle produkten waarin eieren zijn verwerkt. GAIA zit blijkbaar op dezelfde golflengte. In haar brochure Vrijdier geeft zij haar leden de volgende tip: “Eet eiloze gebakjes”.

Peter Singer, grondlegger van de moderne DRO’s, ziet het zo: “Wanneer we met gezond verstand onze idealen wat matigen, hebben we meer kans om anderen over te halen onze opvattingen te delen… We zijn nog ver verwijderd van het moment waarop het mogelijk zal zijn om druk uit te oefenen op restaurants en voedselproducenten, om alle dierlijke producten uit te bannen. Dat moment komt echter wel… Uiteindelijk zullen kuddes runderen en varkens misschien alleen nog te zien zijn in grote reservaten, zoals we die kennen voor in het wild levende dieren.”

Uw vrije keuze

“Veranderingen moet je afdwingen. En veranderingen zullen afgedwongen moeten worden met de mensen die vandaag op de bres willen staan. Vegetariërs en veganisten of zelfs selectieve vleeseters…,” aldus GAIA. Hun brochure Dieren in de kou die ze in de scholen verspreiden, suggereert dat vegetariër zijn in feite geen eigen vrije keuze is en je dit wel aan anderen mag opdringen. Waarom zijn de kopstukken van de DR-beweging dan verontwaardigd als ze in de pers soms als extremisten worden afgeschilderd?

Kan u morgen nog een steak eten, melk drinken, vis eten? Bijna iedereen vindt het vanzelfsprekend. De mens is van oudsher altijd al jager en visser geweest. De mens is omnivoor, dwz dat hij planten eet, maar – net zoals heel wat dieren trouwens – ook vlees. In ontwikkelingslanden is het dier vaak de enige bron van gezond voedsel. Vlees en vis eten, honing en eieren nuttigen of niet? Uiteindelijk moet het uw individuele keuze blijven. Maar je moet wel de intellectuele eerlijkheid hebben het totaalbeeld te bekijken. Hebben de acties van DRO’s tegen de landbouwer met veestapel wel tot doel de manier waarop men dieren houdt te verbeteren? Als de DR-beweging zo ver gaat als te zeggen dat een dier helemaal niet mag houden voor voedsel, ondermijnt ze dan niet het gehele economische en sociale systeem van de voedselvoorziening? Evenzeer levert het argument van de volksgezondheid maar een drogreden om meer mensen voor hun visie te winnen. Trouwens, hebben organisaties die beweren bekommerd te zijn om uw gezondheid maar terzelfder tijd het gebruik van proefdieren bestrijden, zelfs als ze een vaccin zouden helpen vinden tegen aids, enige geloofwaardigheid?