Dierenrechten en uw gezondheid

Met de woorden van de dierenrechtenbeweging

“Zelfs als proefdieren een oplossing zouden kunnen bieden voor aids dan nog zijn we ertegen. Waarom? Omdat de mensheid gegroeid is als een kanker. Wij zijn het grootste probleem op aarde.” Ingrid Newkirk – PeTA

“Een leven is een leven. Indien de dood van één rat alle ziekten zou genezen, dan zou dat voor mij nog geen verschil maken.” Chris Derose, stichter Last Chance for Animals

“Binnen tien jaar zou de dierenrechtenbeweging nog altijd kunnen worstelen met het geval van stervende menselijke baby’s die gered worden door technieken ontwikkeld met gebruik van proefdieren. Dit argument moet politiek waardeloos gemaakt worden.” Kevin Beedy in ‘The politics of animal rights’

Tot de kern van de zaak

Vooruitgang in het medisch onderzoek

De vooruitgang in het medisch onderzoek is mede dankzij proefdieren enorm. Tuberculose, cholera, bof, pokken, difterie, hepatitis B, rode hond, mazelen, hondsdolheid… kunnen nu met succes voorkomen en/of behandeld worden. Daarbij hoort nog de ontwikkeling van producten als pijnstillers, chemotherapie en anti-bloedstollende middelen. En wat te denken van de vele chirurgische ingrepen die nu mogelijk zijn: openharttransplantaties, pacemakers, hoornvliestransplantaties. Maar veel vragen blijven nog open: denken we maar aan aids, multiple sclerose, osteoporose, wiegendood, tal van kankers, hersenletsels…

De mythe

De DR-beweging werkt niet alleen met morele argumenten. Zo lanceert ze de mythe dat het gebruik van proefdieren zinloos is en er voldoende alternatieven zijn.

Maar wanneer de DRO’s door de wetenschappelijke wereld worden uitgenodigd voor opbouwende samenwerking dan haken zij af. Zo werd de voorzitter van GAIA uitgenodigd om een hoofdstuk te schrijven in het boek The Ethics of Animal and Human Experimentation maar hij verzaakte ondanks talrijke aanmoedigingen. Waarom ?

De alternatieven

De alternatieven die de DRO’s voorstellen zijn o.a. lotsaanvaarding en preventie. Zo stelt Tom Regan, kopstuk van de Amerikaanse DRO’s: “We hebben geen basisrecht om niet getroffen te worden door natuurlijke ziekten.”

Met preventie bedoelen DRO’s het bannen van dierlijke producten die volgens hen vele ziekten veroorzaken. Maar net zoals er niet-rokers zijn die longkanker oplopen, zijn er ook vegetariërs die een hartaanval krijgen. En wat kan in hemelsnaam preventie doen wanneer een kind geboren wordt met een afwijking? Sommige DRO’s gaan nog verder: we moeten maar proeven op moordenaars doen, zo kunnen die hun schuld tegenover hun medemens terugbetalen.

De cijfers

Ook beelden vertellen vaak een dubieus of verkeerd verhaal. Zo kiest men bewust emotionele beelden die de gewone burger het meest aangrijpen maar die niet juist en representatief de toestand weergeven. Bovendien interpreteert men op een zeer subjectieve wijze cijfers en statistieken.

Zo lees je bij een aandoenlijke foto van een hond of kat dat er jaarlijks 200 miljoen proefdieren worden gebruikt. Waarom verzwijgt men dat honden, katten en apen slechts 1% van de proefdieren uitmaken en dat veel proeven op verdoofde dieren gebeuren ?

Ook mag men niet vergeten de 200 miljoen proefdieren te plaatsen tegenover 3 miljard mensen die medische producten gebruiken. De overgrote meerderheid van de mensen zou akkoord gaan met het feit dat voor hun gezondheid en veiligheid om de 15 jaar één proefdier wordt gebruikt en dat dit proefdier in 90% van de gevallen een muis of een rat is!

Wie niet horen wil…

Niet alleen in de Verenigde Staten, maar sinds kort ook in Europa hebben terreuracties zoals brandstichting, die men toeschrijft aan de puristische strekking van de DRO’s, al voor vele miljoenen franken schade veroorzaakt aan het medisch onderzoek. In Engeland zijn al verschillende aanslagen gepleegd tegen personen werkzaam in medisch onderzoek. Nu gaat in de Verenigde Staten jaarlijks 500 miljoen frank naar de bescherming van medische gebouwen en personeel. Een enorm bedrag dat verloren gaat voor je gezondheid, want iedere frank uitgegeven aan preventie van terreur betekent een frank minder voor wetenschappelijk onderzoek.

Opmerkelijk volgens een Amerikaans rapport van internationaal terrorisme is dat de pragmatische groepering PeTA (People for the ethical Treatment of Animals) vaak al enkele uren na een terreuractie van het ALF klaarstaat met een persbericht waarin ze beweert dat ze niets met het gehele gebeuren te maken heeft, maar dat ze het wel kan verantwoorden.

Wat met schoonheidsproducten?

Op de handel in nieuwe cosmetica of bestanddelen van cosmetica die op dieren zijn getest, zou op 1 januari 1998 een verbod moeten ingaan. Dat bepaalt een richtlijn uit 1993 van het Europees Parlement. Er kan nog een uitstel van 2 jaar worden verleend. Als er tegen die tijd geen alternatieve methodes gevonden zijn, moeten de cosmeticabedrijven zich definitief beperken tot de bestaande ingrediënten om nieuwe producten te ontwikkelen.

De mens als proefdier?

Het onderzoek naar de schadelijkheid van een nieuw product kan vandaag vaak plaatsvinden door gebruik te maken van alternatieve methodes (niet op dieren). Bij het onderzoek naar de ‘onschadelijkheid’ van een product moet men daarentegen verschillende criteria onderzoeken. Hier staan alternatieve methodes nog zwak. Slechts 5% van nieuwe producten, getest via alternatieve methodes, doorstaat deze test als onschadelijk en wordt dan verder op dieren getest. Dan wordt nog 98% van deze producten, na tests op proefdieren, ongeschikt bevonden voor de mens. Het verkopen van een schadelijk product leidt tot zeer zware schadeclaims van benadeelde consumenten, om van het menselijke leed nog maar te zwijgen. Fabrikanten zouden zich hiertegen kunnen indekken door toch nog stiekem hun nieuwe producten te laten uittesten op proefdieren, ondanks het verbod. Een totaal verbod op proefdieren zal het gebruik ervan in de illegaliteit duwen, met alle gevolgen vandien, want er zal dan geen enkele controle meer mogelijk zijn.

Het bewijs

Leveren de tegenstanders van proefdieren zelf het bewijs dat proefdieren uiteindelijk een noodzaak zijn om de veiligheid van nieuwe producten te garanderen ? De Engelse multinational The Body Shop brengt al 20 jaar schoonheidsproducten op de markt onder de slogan ‘Niet op proefdieren getest’. Maar in hun folder lees je dat er geen producten worden gebruikt die in de laatste vijf jaar op dieren werden getest. Pas recent, vermoedelijk onder invloed van publicaties die deze hypocriete houding aanklaagden en van de Europese richtlijn uit 1993, voerde deze firma een vaste datum in. Indien het werkelijk mogelijk zou zijn geweest veilige koopwaar op de markt te brengen zonder gebruik van proefdieren, waarom wordt dan geen compleet gamma aangeboden met de garantie dat deze producten, sedert hun ontstaan (twintig jaar geleden dus), nooit op dieren werden getest?

Verdeel en heers

De acties tegen de cosmetica-industrie zijn gewoon een stap in de verdeel-en-heersstrategie van DRO’s. Hun uiteindelijke doel is een verbod van proefdieren voor de geneeskunde, wat ook de gevolgen zijn voor de mens. Brok is voor een strenge en goede reglementering met een realistische benadering.

Als DR-activisten stellen dat het gebruik van proefdieren zinloos is en er voldoende alternatieven zijn, zijn ze dan wel eerlijk? Willen zij trouwens een morele consensus bereiken over het gebruik van proefdieren? Uit hun literatuur en uitspraken valt duidelijk af te leiden dat zij het gebruik van proefdieren gewoon willen verhinderen, ongeacht de gevolgen voor de medemens. Er is met andere woorden geen consensus mogelijk tussen personen die het gebruik van proefdieren voor medisch onderzoek aanvaarden en DR-activisten die het gebruik van dieren voor alle menselijke doeleinden, zelfs als er geen alternatief is, op morele basis verwerpen. Een verbod op het gebruik van proefdieren voor schoonheidsproducten zal het gebruik van proefdieren niet stoppen maar in de illegaliteit duwen. Is een goede wetgeving hier niet de boodschap, in plaats van een zinloos verbod ?